Około 40 gości przybyło do firmy Voigt & Schweitzer (ZINQ) zajmującej się technologią powierzchni w Essen, aby na żywo i w pełnej krasie zobaczyć ideę Cradle to Cradle. Wśród nich był dyrektor zarządzający Cradle to Cradle e. V. Tim Janßen oraz była minister środowiska Dolnej Saksonii i przewodnicząca stowarzyszenia dr Monika Griefahn.

O godzinie 8:30 autokar z gośćmi wjeżdża na teren przemysłowy i zatrzymuje się przed niebieskim magazynem przemysłowym, na którego falistej fasadzie lśnią cztery wielkie litery: ZINQ. Gdy słońce jeszcze wschodzi nad dachami hal, goście wysiadają przed zakładem produkcyjnym renomowanej firmy w Essen. Kolorowa grupa w wieku od 20 do 60 lat. Ludzie z branży produkcyjnej, rzemieślnicy, ale także akademicy i politycy. I wszystkich łączy zainteresowanie ponownym wykorzystaniem materiałów, a tym samym ekologiczna i ekonomiczna świadomość rosnącego znaczenia obiegu gospodarczego. I tak tego dnia czeka ich około 2,5-godzinne wprowadzenie do świata cynkowania ogniowego.

Jakiś rodzaj opakowania

Wstępem zajmuje się wspólnik zarządzający firmy, Lars Baumgürtel. W zwięzły sposób wyjaśnia podstawowe zadania cynkowania ogniowego i mówi:

„Chroniemy stal przed korozją nakładając warstwę cynku. Dzięki temu stalowe konstrukcje mogą pozostać w niezmienionym stanie przez 100 i 150 lat, bez potrzeby konserwacji i utrzymania.“

Imponująca liczba, która nie pozostaje bez wrażenia dla zwiedzających. Wyraz uznania towarzyszy kolejnym zdaniom, które celnie wskazują na przeszkody związane z certyfikacją własnego procesu. W tamtych czasach, kiedy nawiązano pierwszy kontakt z prof. dr. Michaelem Braungartem, m.in. założycielem i dyrektorem naukowym międzynarodowego instytutu badawczo-doradczego EPEA oraz pionierem Cradle to Cradle, nie chciał on jeszcze zaakceptować szczególnych właściwości recyklingu wyrobów ocynkowanych, ponieważ była to jedynie powłoka, a nie produkt nadający się do certyfikacji. „Ostatecznie powiedzieliśmy, że cynk w gruncie rzeczy niczym innym nie jest, jak opakowaniem dla stali, podobnie jak karton – a kartony są produktami.“

Dziś firma pod marką parasolową ZINQ® jest jedyną na świecie firmą z branży obróbki powierzchni posiadającą certyfikat Cradle to Cradle. To wyjątek, który mniej cieszy Baumgürtela, a bardziej skłania do refleksji, ponieważ zasadniczo wszystkie firmy powłokowe, o ile spełnione są kryteria certyfikacji, mogłyby przyłączyć się do tej cennej idei. O ile tylko byłoby zaangażowanie. W przeciwieństwie do czystej nauki o efektywności w zarządzaniu energią i zasobami, w filozofii Cradle to Cradle wykorzystanie zasobów nie jest kwestią ilości, lecz jakości. Podstawowym warunkiem jest stosowanie wysokiej jakości, „dobrych“ materiałów oraz możliwość stałego utrzymania jakości materiałów w zamkniętych obiegach i w każdej chwili. W takich warunkach Cradle to Cradle jest modelem gospodarczym zorientowanym na wzrost i pozwala na „więcej tego, co właściwe“ – w przeciwieństwie do czystych podejść opartych na efektywności, które w ostatecznym rozrachunku zawsze oznaczają kres wzrostu gospodarczego, a tym samym wzrostu dobrobytu.

Zrównoważony rozwój = od kołyski do kołyski?

Pojęcie zrównoważonego rozwoju zostało w ostatnich latach mocno rozcieńczone przez nadmierne, częściowo nadużywane użycie. Działania proekologiczne na poziomie przedsiębiorstwa są często umieszczane w kontekście działań indywidualnych lub nadrzędnych strategii. Czy to odpowiada wymogom tematu, jest wątpliwe.

Cradle to Cradle natomiast oferuje konkretny koncept z certyfikacją zgodną z normami ISO jako dowód wdrażania wytycznych. W różnych obszarach działania istnieją jasne kryteria. Zakłada się pełny recykling materiałowy w procesie i w produkcie. W porównaniu z systemami zarządzania, takimi jak ISO14000 czy EMAS, nie chodzi tylko o ulepszenia w sensie ilościowym. W przypadku Cradle to Cradle należy liczyć się z tym, że produkty, które ze względu na swoją jakość lub właściwości nie spełniają kryteriów, zasadniczo nie mogą być certyfikowane.
Materiały produktowe i procesy produkcyjne podlegają ocenie w pięciu kategoriach. Należą do nich zdrowie materiałowe stosowanych składników, możliwość recyklingu produktu w obiegu technicznym lub biologicznym, wykorzystanie energii odnawialnej, odpowiedzialne zarządzanie wodą oraz przestrzeganie norm społecznych.

Wszystkimi zmysłami

Dla części grupy wzrasta teraz temperatura otoczenia, ponieważ zostali zaproszeni do obserwacji cynkowania ogniowego z bliska. Wyposażeni w kask ochronny i okulary ochronne, przy kotle o temperaturze 450 stopni Celsjusza dowiadują się, co oznacza wstępna obróbka stali, poznają oddzielną gospodarkę trawialniczą, instalację do uzdatniania topnika i są świadkami, jak ważące tony elementy metalowe są zanurzane w gigantycznym zbiorniku ze stopionego cynku za pomocą dźwigu. Paruje i pachnie, jest głośno i gorąco. I właśnie tym jest przemysł: miejscem, gdzie produkuje się dobra. W świecie koncepcji, usług i deklaracji zamiarów wydaje się to niemal archaiczne, a jednak świat nawet w 2017 roku bez przemysłu nic nie znaczy.

Wybitna rola

Była minister środowiska Dolnej Saksonii i przewodnicząca Cradle to Cradle e. V., dr Monika Griefahn, również popiera podejścia szefa ZINQ:

„Uważam za kluczowe to, by firmy zajęły się koncepcją Cradle to Cradle, ponieważ wierzę, że jest to jedyna perspektywa i oczywistość w przyszłości produkcji, a wszystkie zasoby się kończą.“

Apel o dalekowzroczny przemysł dzisiejszy i ostateczne odejście od bezwzględności materialnej poprzednich pokoleń. A Tim Janßen, dyrektor zarządzający Cradle to Cradle e. V. dodaje:

„To dla nas coś wyjątkowego, że tu jesteśmy, ponieważ doświadczamy tu skali przemysłowej, która nie jest czymś powszechnym nawet dla stowarzyszenia C2C. Znacznie więcej firm powinno podążać w tych kierunkach, dlatego ZINQ z pewnością jest firmą, która odgrywa wiodącą rolę w tym obszarze i w branży.“

Podczas gdy Baumgürtel dosłownie odbierał gości, kierownik ds. badań i rozwoju, dr Thomas Pinger, uzupełnił szczegóły techniczne, które kształtują solidny obraz nowoczesnego cynkowania ogniowego. Certyfikowane cynkowanie ogniowe, które nie ma sobie równych na całym świecie, a jednak wolałoby być w dobrym towarzystwie osób o podobnych poglądach.