Gelsenkirchen, 1 april 2022 – De energiestad Gelsenkirchen gaat van start – met projectvoorstellen voor het onderzoeken en gebruiken van groene waterstof in de industrie en het midden- en kleinbedrijf. Daartoe hebben vandaag de kopstukken van de stad, de hogeschool en het bedrijfsleven aan de Westfälische Hochschule het initiatief „H2GE – Wasserstoffstandort Gelsenkirchen“ gelanceerd, drie pilotprojecten gepresenteerd en andere actoren uitgenodigd zich bij het initiatief aan te sluiten. De drie projecten moeten de theorie naar de groene industriestad met waterstof op centrale terreinen stimuleren:

  • Voortbouwend op de langjarige waterstofexpertise van de Westfälische Hochschule moet het „H2 Solution Lab“ met name middelgrote ondernemingen in de regio de weg naar de waterstofeconomie plaveien – door de gezamenlijke ontwikkeling van technische oplossingen en de opleiding van academische deskundigen in het kader van een nieuwe masteropleiding.
  • De beproving van waterstofthechnologieën op industriële schaal en de bijscholing van vakmensen zijn het onderwerp van het „Hydrogen Industrial Research and Training Center (H2iRTC), dat op de locatie van de Uniper-energiecentrale in Gelsenkirchen-Scholven moet ontstaan.
  • In de reeds gestarte „Klimahafen Gelsenkirchen“ willen 17 bedrijven een blauwdruk ontwikkelen voor de klimaatneutrale transformatie van een geheel industrie- en logistiek terrein. Voor de decarbonisatie van hun proceswarmte streven de energie-intensieve bedrijven daarbij naar een snelle aansluiting op een via pijpleidingen getransporteerde levering van groene waterstof.

Oberbürgermeisterin Karin Welge begrüßt das Engagement und lädt weitere Akteure zum Mitmachen ein: „Klimawandel und der Krieg des russischen Präsidenten in der Ukraine erfordern einen beschleunigten Umbau unserer Energieversorgung – weg von den fossilen und hin zu den grünen Energien. Für viele Industriebranchen ist Wasserstoff dabei die Schlüsseltechnologie. Zum Erhalt und Ausbau unserer Industriearbeitsplätze treiben wir deshalb den Wandel gemeinsam voran. Die heute vorgestellten Projekte sind dafür ein kraftvolles Startsignal.“ Die Stadt Gelsenkirchen unterstützt die Partner bei der Einbringung der Vorhaben in geeignete Förderprogramme und hat den Wissenschaftspark mit der Koordination der Initiative beauftragt.

Uniper-centraleleider Dr. Lars Wiese is verheugd over de samenwerking van de actoren en benadrukt de kansen van een transformatie van de centrale locatie Scholven: „Ons toekomstproject H2iRTC is een belangrijke stap om technologieën tot volwassenheid te brengen die een grootschalige decarbonisatie van de industrie mogelijk zullen maken. We blijven daarbij trouw aan de regio door de synergieën van de locatie te benutten en deze tegelijkertijd klaar te stomen voor de toekomst.“

Prof. dr. Bernd Kriegesmann, president van de Westfälische Hochschule, ziet in het initiatief echte kansen voor nieuwe impulsen in de regio: „Het is niet meer genoeg om te praten over wat er zou moeten gebeuren, het gaat erom nu uit de defensieve in de offensieve rol te komen en daadwerkelijk te handelen. Dat willen we met het H2-Solution-Lab: de toekomst vormgeven met concrete oplossingen voor een duurzame energievoorziening en perspectieven creëren voor nieuwe waardecreatie en banen in de regio.“

Lars Baumgürtel, algemeen directeur en eigenaar van ZINQ GmbH & Co. KG en woordvoerder van het initiatief Klimahafen Gelsenkirchen, benadrukt de voordelen van de waterstoflocatie Gelsenkirchen: „Al met de aanwezige stroom- en gasinfrastructuur en de talrijke actoren met jarenlange ervaring in het onderzoeken, produceren, transporteren en gebruiken van waterstof beschikt Gelsenkirchen over een ideale startpositie voor een snelle instap in de waterstofeconomie. De vandaag gepresenteerde projecten maken hier precies gebruik van. Ze dekken verschillende facetten van de noodzakelijke transformatie af en kunnen elkaar versterken.“

„Het initiatief H2GE is een uitstekend bewijs van hoe individuele projecten door een vroegtijdige, vertrouwensvolle samenwerking tussen de actoren zinvol kunnen worden samengevoegd. Dit moet een stimulans en maatstaf zijn voor de totstandkoming van verdere innovatieprojecten in de regio. Bij de uitvoering van de waterstofroadmap Emscher-Lippe, maar ook bij andere thema's zoals de circulaire economie, hebben we agile structuren nodig voor de ontwikkeling en uitvoering van innovatieve projectvoorstellen“, aldus dr. Jochen Grütters, hoofd van de vestiging Emscher-Lippe van de IHK Nord Westfalen.

De proefprojecten in detail:

H2 Solution Lab

Aan de Westfälische Hochschule zal een H2-Solution-Lab worden opgericht waarin waterstofsysteemcomponenten en waterstofinstallatietechniek worden ontworpen, opgebouwd, getest en galveerd. De werkzaamheden in het uiterst flexibele ontwikkelings- en testcentrum hebben betrekking op complete waterstofproductiesystemen – van ventielen tot elektrolyzers, brandstofcellen en compressoren en opslag – maar ook op waterstoftoepassingssystemen die juist het mkb ondersteunen bij de omschakeling naar een waterstofeconomie. Hier zullen gebruiksscenario's op het gebied van onder meer tanktechnologie, proceswarmteproductie of warmtevoorziening in woonwijken kunnen worden uitgewerkt. Vanwege de herkenbare behoefte aan waterstofsysteemtechniek met een middelmatig vermogen, die momenteel door slechts zeer weinig andere actoren wordt geadresseerd, moeten in het H2-Solution-Lab waterstofsystemen en de bijbehorende componenten tot een vermogensgrootte van 1 MW kunnen worden behandeld. De praktijkgerichte wetenschappelijke competenties van de onderzoekers aan de Westfälische Hochschule, die zich al jaren met succes bezighouden met ontwikkelingen op het gebied van de waterstoftechniek, in het bijzonder met systemen voor hogedrukelektrolyse, worden met deze oriëntatie samengebracht met de uitdagingen en kansen van de bedrijven in de regio. Door deze transfergerichte symbiose wordt gewaarborgd dat de projecten die in de toekomst in het H2-Solution-Lab worden uitgevoerd, waardevolle bijdragen kunnen leveren aan de uitdagingen van de energietransitie en dat zo in de regio toegevoegde waarde en werkgelegenheid worden gecreëerd en behouden.

Waterstof Industrieel Onderzoek- en Trainingscentrum (H2iRTC

Het project moet de transformatie van de huidige kolencentrale locatie Gelsenkirchen-Scholven tot een innovatieve locatie voor waterstoftechnologieën mogelijk maken. Daartoe moet een uitgebreide testinfrastructuur worden gecreëerd die het mogelijk maakt om grootschalige waterstoftechnologieën in een industriële omgeving te piloteren, te testen en verder te ontwikkelen. Voor de vier toepassingsgebieden waterstofproductie, -opslag, -distributie en -utilisatie worden verschillende testbanken op de aansluitingen ingericht, die zich vooral onderscheiden in de voorziening van media. In totaal zullen waterstof, zuurstof, stikstof, aardgas, water, warmte en elektriciteit kunnen worden aangeboden en afgenomen – wat de bovenregionale unieke positie van het H2iRTC als industriële waterstof-proeftuin fundeert. Daarnaast zal H2iRTC bijdragen aan de ontwikkeling van vaardigheden in de regio Emscher-Lippe daarbuiten. Praktijkgericht en door echt werk op de testopstellingen moet een gekwalificeerde en gecertificeerde voortgezette opleiding mogelijk worden gemaakt. Door deze toepassingsgerichte bijscholing worden beroepsvelden die zich in de toekomst met waterstof moeten bezighouden, gekwalificeerd en worden bestaande banen veiliggesteld. Een pilotprojekt gaat vermoedelijk al in de zomer van 2022 van start. Hiervoor coöpereert Uniper met KWS Energy Knowledge eG, de IHK Nord Westfalen en de DVGW (Duitse vereniging voor de gas- en waterstofsector).

Klimahafen Gelsenkirchen

Het initiatief, dat al medio 2021 werd gestart door bedrijven uit de Stadthafen Gelsenkirchen en de directe omgeving met steun van de stad, het Science Park en de IHK Nord Westfalen, omvat inmiddels 17 bedrijven uit uiteenlopende sectoren. Het gezamenlijke doel is een snelle transformatie naar klimaatneutraliteit door eigen handelen en, waar dit niet volstaat, een gezamenlijke inspanning om geschikte kaderwaarden te creëren. Een pilotproject is de decarbonisatie van proceswarmte in energie-intensieve bedrijven. Met een jaarlijkse warmtevraag van circa 500.000 megawattuur (MWh) heeft het bedrijfscluster hiermee een landelijke unieke positie en staat het model voor het industriële midden- en kleinbedrijf. Voor de decarbonisatie van de proceswarmte eist het initiatief de verlenging van de in 2024 in Gelsenkirchen-Scholven vanuit het noorden aankomende waterstofpijpleiding GetH2 naar de Stadthafen. Als alternatief onderzoekt het initiatief momenteel met verschillende geïnteresseerde partijen uit de energiezuinigheidssector de technische en economische haalbaarheid van de bouw van een grootschalige elektrolyseur voor lokale waterstofproductie in de buurt van de Klimahafen. Op het gebied van mobiliteit onderzoekt het initiatief momenteel de behoefte en de haalbaarheid van een trimodale waterstoftankstation voor het tanken van vrachtwagens, spoorvoertuigen en binnenvaartschepen.

De vandaag gelanceerde website bevat meer informatie over het H2GE-initiatief en de afzonderlijke projecten. www.wasserstoff-gelsenkirchen.de